Z artykułu dowiesz się:

1. Jaki styropian na ocieplenie fundamentów masz do wyboru? Na jakie parametry materiału zwrócić uwagę?
    
2. Czym charakteryzuje się styropian fundamentowy EPS i styrodur XPS.
    
3. Jak ocieplić fundamenty – kluczowe zasady i błędy, których należy unikać.

Styropian na fundamenty – parametry

Aby ocieplenie fundamentów spełniało swoją funkcję (podobnie, jak ocieplenie fasady budynku, czy dachu), wybrany styropian powinien oferować konkretne właściwości. Materiał fundamentowy w tym przypadku będzie stanowił bowiem:

• izolację cieplną ścian piwnic i fundamentów,
   
• izolacje cieplną ścian zagłębionych w gruncie,
   
• izolację spodnią i boczną płyty fundamentowej.

Jakie parametry styropianu należy wziąć pod uwagę? Dokonując zakupu, ważna powinna być dla nas nie tylko cena styropianu, ale i jego właściwości, dlatego sprawdźmy:

• wytrzymałość materiału na ściskanie – styropian musi wytrzymać napór gruntu i ciężar budynku; tutaj będziemy mieć do czynienia z materiałem, który wytrzyma obciążenie siłą nie mniejszą niż 80 kPa; w projekcie znajdziemy informację dotyczącą tego, jaką klasę wytrzymałości na ściskanie powinny mieć płyty termoizolacyjne (najczęściej jest to klasa CS(10)150 i klasy wyższe);

 

• nasiąkliwość wodną – jeśli poziom wilgoci będzie zbyt wysoki, narazimy ściany na pękanie, odpowiednie parametry materiału ociepleniowego pozwolą wykluczyć takie ryzyko; w przypadku styropianu przeznaczonego do ocieplenia elementów budynku w gruncie, nasiąkliwość powinna wynosić nie więcej niż 3% (styropian produkowany metodą agregatową lub styropian z dodatkiem substancji hydrofobowych); w przypadku wykonywania izolacji fundamentów w części nadziemnej lub podłogi na gruncie, nasiąkliwość wodna będzie miała już mniejsze znaczenie;
   
• współczynnik przenikania ciepła lambda – tutaj obowiązuje podstawowa zasada, że im niższa jest ƛ, tym lepiej, i tym cieńszą warstwę ocieplenia możemy wykonać; w przypadku styropianu fundamentowego brakuje w tym zakresie wyraźnych wytycznych, dlatego możemy w zasadzie sięgnąć po dowolny, dedykowany produkt;

• klasę w zakresie reakcji na ogień – z pewnością dobrym rozwiązaniem będzie styropian klasy E.

Jaką grubość styropianu wybrać na fundamenty

Oprócz rodzaju materiału duże znaczenie ma również grubość warstwy izolacyjnej. Zbyt cienkie ocieplenie fundamentów ogranicza skuteczność ochrony cieplnej budynku i może zwiększać straty energii w strefie przyziemia.

Ile styropianu na fundament, czyli jaką grubość ocieplenia wybrać

W przypadku wielu nowo budowanych domów jednorodzinnych stosuje się styropian fundamentowy o grubości 10 cm. Takie rozwiązanie pozwala uzyskać dobrą izolacyjność termiczną przy zachowaniu rozsądnych kosztów inwestycji. Coraz częściej inwestorzy wybierają jednak grubość 15 cm, szczególnie w budynkach energooszczędnych oraz tam, gdzie przewidziano bardzo dobre parametry izolacyjne ścian zewnętrznych.

W domach o podwyższonych wymaganiach energetycznych spotyka się również izolację fundamentów wykonaną z płyt o grubości 20 cm. Ostateczny dobór powinien wynikać z projektu budowlanego oraz obliczeń cieplnych dla całego budynku.

Warto pamiętać, że większe znaczenie odpowiedniej grubości izolacji mają również budynki posiadające ogrzewaną piwnicę. W takim przypadku ściany fundamentowe stanowią jednocześnie przegrodę oddzielającą ogrzewane pomieszczenia od gruntu. Zbyt cienka warstwa ocieplenia może prowadzić do większych strat ciepła, dlatego dobór grubości styropianu powinien uwzględniać sposób użytkowania piwnicy oraz wymagania projektu.

Styropian fundamentowy EPS

Chcąc odpowiedzieć na pytanie, jaki styropian na fundamenty wybrać, zaczniemy od rozwiązania, jakim jest styropian EPS. Nieco informacji na ten temat zamieściliśmy m.in. w artykule Czym i kiedy ocieplić dom? Tutaj w głównej mierze poruszaliśmy kwestie ocieplenia ścian. Jeśli jednak wybierzemy produkt o odpowiednich parametrach, m.in. w zakresie nasiąkliwości, EPS będzie rozwiązaniem również na fundamenty.

Jak już wspomnieliśmy wcześniej, nasiąkliwość wodna styropianu przeznaczonego do wykonania termoizolacji fundamentów nie powinna przekraczać 3%. W przypadku EPS materiał izolacyjny powstaje najczęściej poprzez dodanie hydrofobowego surowca, bądź w technologii agregatowej, która polega na wtryskiwaniu do formy, dzięki czemu struktura granulek pozostaje nienaruszona. Styropian uzyskuje tym samym mniejszą nasiąkliwość.

Wybierając styropian EPS, możemy sięgnąć po styropian biały, szary (grafitowy) o lepszych parametrach izolacyjnych, oraz niebieski, czyli płyty z oznaczeniem Aqua lub Hydro. Tego typu produkt to opcja gwarantująca minimalną nasiąkliwość lub wręcz wodoodporność.

Styropian fundamentowy Hydro Oxiliat

 

Jaki styropian wybrać, jeśli chodzi o wytrzymałość na ściskanie? Jeśli mamy do czynienia z lekkim gruntem piaszczystym, polecaną opcją będą płyty o wytrzymałości 100 kPa, które sprawdzają się także w przypadku ścian piwnicznych (nawet wysokich).

Jeśli z kolei zależy nam na warstwie drenującej pomiędzy ociepleniem a gruntem, wybierzmy styropian ryflowany, czyli płyty ze specjalnie wytłaczaną powierzchnią. To ona zapewnia oczekiwany drenaż.

Styrodur XPS

Styrodur XPS przypomina styropian EPS i ma z nim wiele cech wspólnych. Styrodur jednak oferuje więcej zaawansowanych możliwości. To materiał gładki i jednorodny, posiadający niższy współczynnik ƛ i wyróżniający się większą wytrzymałością mechaniczną. Płyty XPS będą bardziej odporne na odkształcenia i nasiąkanie wodą. To także opcja materiału termoizolacyjnego bardzo wygodna w montażu i wykazująca właściwości samogasnące (produkt przestaje się palić po odcięciu źródła ognia). Nic dziwnego, że to właśnie styrodur jest tak chętnie wybierany, jako ocieplenie na fundamenty.

Styrodur XPS z frezowaną krawędzią

 

Kiedy z pewnością warto postawić na styrodur XPS? Izolacja styrodurem sprawdzi się szczególnie, gdy:

• wykonujemy prace izolacyjne w bardzo wilgotnym gruncie;
   
• mamy do czynienia ze znacznym obciążeniem podłogi;
   
• na dachu zostanie usytuowane miejsce postojowe / parking co oznacza duże obciążenia;
   
• budynek będzie posadowiony na gruncie żwirowym, piaszczystym, zawierającym ił;
   
• dom będzie stał przy ruchliwej ulicy – XPS lepiej znosi drgania wywołane znacznym natężeniem ruchu ulicznego.

Nieco więcej informacji na temat samego styroduru znajdziesz również w artykule Jak ocieplić stary dom?

EPS czy XPS – który materiał sprawdzi się lepiej przy fundamentach

Po omówieniu obu rozwiązań warto odpowiedzieć na pytanie, które z nich sprawdzi się lepiej w konkretnych warunkach. Wybór pomiędzy styropianem EPS a płytami XPS, określanymi również jako styrodur zależy przede wszystkim od warunków gruntowych oraz sposobu posadowienia budynku. 

Styropian EPS przeznaczony do fundamentów charakteryzuje się obniżoną nasiąkliwością oraz podwyższoną odpornością mechaniczną. W większości standardowych realizacji jednorodzinnych zapewnia parametry w pełni wystarczające do skutecznego ocieplenia ścian fundamentowych.

Płyty XPS wyróżniają się jeszcze mniejszą nasiąkliwością i bardzo wysoką wytrzymałością na ściskanie. Z tego powodu często stosowane są w miejscach szczególnie narażonych na działanie wilgoci, przy płytach fundamentowych, garażach, tarasach oraz budynkach posadowionych na trudniejszych gruntach.

Nie oznacza to jednak, że styrodur na fundamenty zawsze będzie najlepszym wyborem. W wielu przypadkach dobrej jakości styropian fundamentowy pozwala osiągnąć bardzo dobre efekty przy niższych kosztach inwestycji. Najważniejsze pozostaje dopasowanie materiału do warunków panujących wokół budynku.

Dlaczego ocieplenie fundamentów warto połączyć z hydroizolacją

Nawet najlepszy styropian do ocieplenia fundamentów nie zastąpi prawidłowo wykonanej hydroizolacji. Ocieplenie ogranicza straty ciepła, natomiast warstwa hydroizolacyjna zabezpiecza konstrukcję przed działaniem wilgoci znajdującej się w gruncie.

Przed montażem płyt izolacyjnych najczęściej wykonuje się zabezpieczenie ścian fundamentowych przy użyciu mas bitumicznych, mas KMB lub innych materiałów przeznaczonych do hydroizolacji części podziemnych budynku. Dopiero na tak przygotowaną powierzchnię przykleja się płyty styropianowe lub XPS.

W praktyce najlepsze efekty zapewnia połączenie skutecznej izolacji przeciwwilgociowej z odpowiednio dobranym materiałem termoizolacyjnym. Takie rozwiązanie poprawia trwałość fundamentów oraz ogranicza ryzyko problemów związanych z zawilgoceniem konstrukcji.

Ocieplenie fundamentów – co warto wiedzieć

Na koniec kilka sugestii, które warto mieć na uwadze, nie tylko wybierając styropian na ocieplenie fundamentów, ale i podczas wykonywania prac izolacyjnych.

1. Pamiętaj o zastosowaniu na fundamenty odpowiednich płyt styropianowych. Producenci ułatwiają nam tutaj zadanie, często dopisując do opakowaniach swoich produktów określenia typu Fundamenty, Aqua, Hydro, co znacznie ułatwia i przyspiesza wybór. Wśród informacji dostarczanych przez producenta znajdziemy również tę dotyczącą współczynnika lambda oraz oznaczenia CS(10) – tutaj zamiennie może pojawić się informacja, jakie obciążenie wytrzyma materiał, podane w kilogramach na metr kwadratowy.
    
2. W montażu płyt styropianowych stosuj dedykowany klej poliuretanowy. Błędem jest sięganie po klej cementowy.
    
3. Płyty znajdujące się poniżej poziomu gruntu zabezpiecz folią budowlaną lub kubełkową.
    
4. Nie stosuj łączników mechanicznych poniżej poziomu gruntu. Taki zabieg skutkuje przerwą w warstwie hydroizolacyjnej.
    
5. Styropianowe płyty fundamentowe mocuj aż do miejsca posadowienia budynku, a zatem do ław fundamentowych.

 

Najczęstsze błędy podczas ocieplania fundamentów

Jednym z najczęściej spotykanych błędów jest zastosowanie zwykłego styropianu elewacyjnego w miejscu materiału przeznaczonego do kontaktu z gruntem. Płyty niewyposażone w odpowiednie parametry mogą szybciej chłonąć wilgoć i tracić swoje właściwości izolacyjne.

Problemem bywa również rezygnacja z hydroizolacji lub wykonanie jej w sposób nieciągły. Nawet niewielkie uszkodzenia warstwy ochronnej mogą prowadzić do przenikania wilgoci do konstrukcji.

Warto zwrócić uwagę także na prawidłowe połączenie izolacji fundamentu z ociepleniem ścian zewnętrznych. Błędy w tym miejscu sprzyjają powstawaniu mostków termicznych i pogorszeniu efektywności energetycznej budynku.

Podczas zasypywania wykopu należy zachować ostrożność, aby nie uszkodzić zamontowanych płyt. Mechaniczne naruszenie izolacji może obniżyć jej skuteczność i wymagać kosztownych napraw.

Izolacja fundamentów styropianem EPS

 

FAQ - Najczęściej zadawane pytania

Ile kosztuje styropian na fundamenty?

Cena styropianu fundamentowego zależy od rodzaju materiału, grubości płyt oraz parametrów technicznych. Najtańsze rozwiązania przeznaczone do fundamentów kosztują mniej niż specjalistyczne płyty XPS o podwyższonej wytrzymałości. Aktualne ceny warto sprawdzić bezpośrednio przy konkretnych produktach, ponieważ mogą zmieniać się wraz z sytuacją rynkową.

Czy XPS jest lepszy od styropianu fundamentowego?

Nie zawsze. Płyty XPS charakteryzują się bardzo niską nasiąkliwością i wysoką wytrzymałością mechaniczną, jednak w wielu domach jednorodzinnych dobrej jakości styropian fundamentowy EPS zapewnia w pełni wystarczające parametry izolacyjne.

Jaka grubość styropianu na fundament? 5 cm, 10 cm czy 15 cm?

Najczęściej stosuje się płyty o grubości 10 cm lub 15 cm. W budynkach pasywnych oraz energooszczędnych spotykane są również warstwy izolacji o grubości 20 cm.

Czy fundament trzeba ocieplać poniżej poziomu gruntu?

Tak. Ocieplenie ścian fundamentowych powinno obejmować część znajdującą się poniżej poziomu terenu. Pozwala to ograniczyć straty ciepła oraz zmniejszyć ryzyko przemarzania konstrukcji.

Czy można stosować styropian grafitowy na fundamenty?

Do ocieplania fundamentów należy stosować materiały przeznaczone do kontaktu z gruntem. Sam kolor płyt nie jest najważniejszy. Decydujące znaczenie mają parametry dotyczące nasiąkliwości i wytrzymałości mechanicznej.

Czy folia kubełkowa zastępuje hydroizolację?

Nie. Folia kubełkowa pełni funkcję ochronną i drenażową, ale nie zastępuje hydroizolacji wykonanej przy użyciu mas bitumicznych lub innych materiałów uszczelniających.

Jaki styropian na fundamenty w wilgotnym gruncie?

W miejscach szczególnie narażonych na działanie wilgoci często stosuje się płyty XPS lub specjalistyczny styropian fundamentowy o bardzo niskiej nasiąkliwości. Dobór materiału powinien uwzględniać warunki gruntowo-wodne występujące na działce.

 

Fot.: LUBAR